Avrupa’da yaz sıcağı bilançosu: 30 bini aşkın fazla ölüm.

Avrupa’da ardışık sıcak hava dalgaları ve kuraklığın damga vurduğu yaz mevsiminde, ilk geçici verilere göre en az 30 bin “fazla ölüm” kaydedildi. Fazla ölüm (normal yıllarda beklenenden daha yüksek gerçekleşen ölüm sayısı), aşırı sıcakların gerçek etkisini anlamak için kullanılan bir halk sağlığı göstergesi. Kıtayı izleyen EuroMomo platformu, orta Temmuz–orta Ağustos arasında 32 bini aşkın fazla ölüm tahmin ediyor. Bilim insanları, yinelenen bu aşırı sıcakları insan kaynaklı iklim değişimiyle ilişkilendiriyor.

Yazın en ölümcül haftaları

EuroMomo’nun haftalık tahminleri, Haziran’ın son haftasının yazın en ölümcül dönemi olduğuna işaret ediyor; bu tek haftada yaklaşık 16 bin fazla ölüm kaydedildi. Bunu, Temmuz’un ilk haftası izliyor ve bu dönemde de yaklaşık 8 bin ölüm gerçekleşti. Her iki hafta, yaz boyunca tekrarlayan olağanüstü sıcak hava dalgalarıyla çakıştı. Yaygın kuraklık, orman yangınları için çok kuru zemin koşulları yaratarak riskleri büyüttü.

EuroMomo yalnızca 23 Avrupa ülkesinin resmi istatistiklerini modele dahil ediyor ve kıtanın doğusundaki bazı bölgeleri kapsamıyor. Yaz mevsimi henüz bitmediği ve platformun tahminleri önümüzdeki haftalarda güncelleneceği için toplamın değişmesi bekleniyor.

En kırılgan grup: 75 yaş üstü

Avrupa Birliği’nin en kalabalık ülkesi Almanya’da, 9 Ağustos’a kadar sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı 14 bin ölüm kaydedildi. Robert Koch Institute, bu rakamın 2016’da başlayan resmi kayıtların en yükseği olduğunu bildirdi. En ağır etkiyi 75 yaş ve üzerindeki kişiler yaşadı; benzer bir örüntü diğer Avrupa ülkelerinde de gözlendi.

Ülke ülke ilk tablo

• Almanya: 9 Ağustos’a kadar sıcak dalgalarıyla bağlantılı 14.000 ölüm — 2016’dan bu yana en yüksek yaz toplamı; en çok 75 yaş üstü etkilendi (Robert Koch Institute).

• Fransa: Mayıs sonu–22 Temmuz arası 7.300 fazla ölüm; Temmuz sonundan itibaren süren uzun sıcak hava dalgası yeni bittiği için yaz toplamının artması bekleniyor (kamu sağlığı otoriteleri, geçici veri).

• İspanya: 1 Haziran–19 Ağustos arasında sıcağa bağlanan yaklaşık 4.500 ölüm; AEMET’e göre anakarada Temmuz, 1961’den beri ölçülen en sıcak ay olan Temmuz 2022 ile başa baş geçti.

• İngiltere (England): Mayıs–Haziran’daki sıcak hava dalgalarında 2.877 ısıya bağlı ölüm; 2022 yazındaki 2.985’lik tarihi toplamın aşılabileceği belirtiliyor. Kurum, 2026 yılı genelinde başka sıcak dönemler nedeniyle toplamın daha da yükselebileceği uyarısı yaptı (sağlık ve güvenlik otoritesi).

• Belçika: 18 Haziran–17 Temmuz arasında 2.570 fazla ölüm (Sciensano). 25 Temmuz–16 Ağustos döneminin eklenmesiyle Eylül’de güncelleme yapılacak; bu aralık, ülkenin modern tarihinde kaydedilen en büyük orman yangınının başlangıcına denk geldi.

• Hollanda: 22 Haziran–5 Temmuz arasında 968 fazla ölüm (RIVM verilerinin değerlendirmesi).

• Avusturya: Haziran ayında sıcak dalgalarıyla bağlantılı 396 ölüm; kamuya açık 2017 sonrası veri setinde Haziran için daha önce görülmeyen bir seviye (AGES).

• Portekiz: Haziran ortası–Temmuz sonu arasında 600’den fazla fazla ölüm (DGS verilerinin değerlendirmesi).

Kapsam ve sınırlar

Pan-Avrupa izleme platformu, ülke kırılımını doğrudan yayımlamıyor; buna karşın birçok ülke kamu kurumları, Mayıs sonundan Ağustos’a uzanan benzer dönemler için geçici bilançolar paylaştı. Bu bilançolar, kıta genelindeki toplamın yalnızca bir bölümünü oluşturuyor ve yeni veriler geldikçe güncelleniyor. Ayrıca EuroMomo’nun kapsamadığı ülkeler ve bölgeler bulunuyor; gerçek kıta toplamı bu nedenle daha yüksek olabilir. Bu derlemede Türkiye’ye ilişkin bir veri yer almıyor.