Dev Deniz İzopodu Yeni Tür Çıktı.

Tübingen Üniversitesi'nin paleontoloji koleksiyonunda onlarca yıldır bilinen bir türe ait olduğu düşünülen dev bir deniz canlısının, aslında bilim dünyası için yeni bir tür olduğu anlaşıldı. Hatayı, bir paleontoloji öğrencisi fark etti.

Yaklaşık 32 santimetre uzunluğundaki kabuklu, 1980'lerde Porto Riko açıklarında deniz tabanına yerleştirilen bir kapanla yaklaşık 500 metre derinlikten çıkarılmıştı. Örnek, koleksiyonda 30 yılı aşkın süre boyunca Bathynomus giganteus etiketiyle saklandı.

Yanlış kimlik 30 yıl sonra düzeldi

Canlıyı 1980'lerde Porto Riko'da toplayan kişi, daha sonra prestijli Crafoord Ödülü'nü kazanan Alman paleontolog Dolf Seilacher'dı. Seilacher 2014'te hayatını kaybetti ve topladığı örneğin aslında yeni bir tür olduğunu hiç öğrenemedi.

Gerçek, Tübingen Üniversitesi paleontoloji öğrencisi Benedikt Kästle ile üniversitenin Paleontoloji Koleksiyonu küratörü Ingmar Werneburg'un yaptığı yeni incelemelerle ortaya çıktı. İki araştırmacı, gelişmiş görüntüleme teknikleri kullanarak örneğin farklı bir türe ait olduğunu gösterdi. Çalışma, hakemli bilim dergisi Scientific Reports'ta yayımlandı.

Yeni tür, Bathynomus tuebingoborikensis adıyla bilimsel literatüre girdi.

3 boyutlu görüntüleme farkı ortaya çıkardı

Yeni türün belirlenmesinde mikro bilgisayarlı tomografi kullanıldı. Bu yöntem, canlının iç ve dış anatomisini örneğe zarar vermeden üç boyutlu olarak görüntülemeye yarıyor.

Araştırmacılar bu sayede dışarıdan bakınca kolayca fark edilemeyen yapıları inceleyebildi. Özellikle ağız parçalarındaki küçük farklılıklar, türün diğer Bathynomus üyelerinden ayrılmasında belirleyici oldu. Araştırmacılar, bu bölgenin geçmişteki tür tanımlarında çoğu zaman yeterince ayrıntılı incelenmediğine dikkat çekiyor.

Kästle, yeni türün Meksika'daki Yucatán Yarımadası açıklarında yaşayan başka bir dev izopod türüyle yakın akraba olduğunu belirtiyor. Yaklaşık 32 santimetrelik boyuyla tür, Bathynomus cinsinin en iri üyelerini kapsayan "kolossodevler" grubunda değerlendiriliyor.

Tesbih böceğinin dev okyanus akrabaları

Bathynomus cinsindeki canlılar, karada yaşayan tesbih böcekleriyle aynı kabuklu hayvan takımına dahil. Ölen balina ve büyük balıkların kalıntılarıyla beslenen bu canlılar, derin denizin çöpçüleri sayılır.

Karadaki akrabaları yalnızca birkaç santimetreye ulaşırken dev izopodlar çok daha büyük:

• Bathynomus türleri yaklaşık 50 santimetre uzunluğa kadar büyüyebiliyor

• Bazı bireylerin ağırlığı 2,5 kilogramı aşabiliyor

• Kalın dış iskeletleri sayesinde yaklaşık 2.500 metre derinlikteki yüksek basınçlı ortamlarda yaşayabiliyorlar

Bu özellikler, onları gezegendeki en büyük izopodlar ve en iri omurgasız deniz canlıları arasına sokuyor.

Kökenleri 15 milyon yıl öncesine uzanıyor

Ingmar Werneburg'a göre bugün dünyanın farklı okyanuslarında bulunan Bathynomus cinsi, muhtemelen 15 milyon yıldan daha uzun süre önce Meksika Körfezi çevresinde ortaya çıktı.

O dönemde Panama Kıstağı henüz bugünkü biçimini almamıştı. Kuzey ve Güney Amerika arasında, deniz canlılarının geçiş yapabileceği bir su yolu vardı. Araştırmacılar, Bathynomus atalarının buradan batıya yayılarak zamanla Pasifik ve Hint okyanuslarındaki farklı türlere dönüştüğünü düşünüyor.

İklim soğudukça derin deniz koşullarına uyum sağlayan bu canlıların giderek daha büyük boyutlara ulaştığı belirtiliyor.

Adında 40 yıllık yolculuğun izi var

Araştırmacılar yeni türe isim verirken örneğin yaklaşık 40 yıllık yolculuğuna gönderme yaptı:

• "Tuebingo", örneğin onlarca yıl saklandığı Tübingen kentinden geliyor

• "Borikensis", Porto Riko'nun yerli Taíno halkının ülkeye verdiği "Borikén" adına dayanıyor

1980'lerde Karayipler'in derinliklerinden çıkarılan ve onlarca yıl yanlış kimlikle saklanan dev kabuklu, böylece yaklaşık dört on yıl sonra kendi bilimsel adına kavuştu.