Eski sabit diskleri çöpe atmayın: RAID kurulumuyla depolamayı hızlandırmak ve yedeklemek mümkün.
SSD'ler ucuzlayınca elde kalan eski 500 GB ve 1 TB'lık sabit diskler, RAID teknolojisiyle bir araya getirilerek hem daha hızlı hem de arızaya dayanıklı bir depolama birimine dönüştürülebiliyor.
Kendi bilgisayarını toplayanların çekmecesinde duran eski 500 GB ve 1 TB'lık sabit diskler, RAID dizisi kurularak tek bir hızlı ve güvenilir depolama birimi hâline getirilebiliyor.
Eski diskler neden hâlâ işe yarıyor?
Bulut depolama her yerde. Bellek krizi sürse de SSD'ler o kadar ucuzladı ki yeni bilgisayarların çoğunda artık sabit disk bulunmuyor.
Buna rağmen kendi bilgisayarını toplayanların elinde tek başına işe yaramayacak kadar küçük eski diskler birikiyor. RAID tam da bu çekmece için var: diskleri atmak yerine onlara yeni bir iş veriyor. RAID 0 veri koruması sağlamaz; ancak RAID 1, RAID 5, RAID 6 ve RAID 10 gibi seviyeler depolama alanını artırırken aynı zamanda veriyi koruma özelliği sunar. Bu sayede eski diskleri birleştirerek hem daha hızlı hem de daha güvenilir bir depolama birimi elde edebilirsiniz.
RAID nedir ve ne işe yarıyor?
RAID'in açılımı Redundant Array of Independent Disks, yani bağımsız disklerin yedekli dizisi. Amaç, birden fazla diski tek bir birim gibi çalıştırmak.
Veri, tek diske yazılmak yerine iki veya daha fazla diske dağıtılarak aktarılır; bu sayede transfer hızı artar, SSD’lerin seviyesine tam ulaşmasa da sıradan bir sabit diskin hızını belirgin biçimde aşar.
İkinci avantaj yedekliliktir. Disklerden biri arızalandığında, dosyalar diğer diskten kurtarılabiliyor. RAID'in hâlâ tercih edilmesinin temel nedeni, hızın ötesinde bu kolaylık ve güvenilirliktir.
RAID seviyeleri arasındaki farklar
Dört temel RAID türü var ve her biri sonucu kökten değiştiriyor. En bilinenleri RAID 0, RAID 1, RAID 5 ve RAID 10. Kurmadan önce her birinin ne sunduğunu bilmek gerekiyor.
Seviye | Nasıl çalışır | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|
RAID 0 | Veri diskler arasında bölünerek yazılır (striping) | Hız ve tüm kapasitenin birleşmesi | Hiç veri koruması yok |
RAID 1 | Aynı veri her diske aynen yazılır | Bir disk bozulsa veri güvende | Kapasitenin yüzde 50'si kopyaya gider |
RAID 5 | Veri bloklara bölünür, en az 3 disk gerekir | Bir disk bozulsa veri yeniden kurulur | En az üç disk şart |
RAID 10 | RAID 0 + RAID 1 birleşimi, diskler çiftler hâlinde | Hem hız hem tek disk arızasına dayanıklılık | Ayna çifti birden bozulursa veri gider |
RAID 0: hız var, koruma yok
RAID 0, iki veya daha fazla diski eşlik bilgisi olmadan tek birimde birleştiriyor. Striping denen bu yöntem, dosya okuma ve yazma süresini kısaltıyor.
Video ya da veri tabanı gibi büyük dosyalarla çalışanlar için kullanışlı, çünkü tüm disklerin kapasitesini birleştiriyor. Kötü haber şu: hiç veri koruması yok. Bir disk bozulursa her şey gidiyor.
RAID 1: ayna kopya
RAID 1 kurulumunda sistem aynı veriyi dizideki her diske yazıyor. Disklerden biri bozulsa ya da bağlantısı kopsa bile her şey diğerinde duruyor.
Önemli bir proje üzerinde çalışanlar için ideal. Hız da artıyor ama depolama alanından fedakarlık ediliyor: RAID 1, toplam kapasitenin yüzde 50'sini ayna kopya için kullanıyor. İki adet 1 TB diski birleştirirseniz 2 TB yerine yalnızca 1 TB dosya saklayabiliyorsunuz.
RAID 5 ve RAID 10: işler karmaşıklaşıyor
RAID 5'te veri bloklara bölünüp birden fazla diske yazılıyor. Çalışması için en az üç disk gerekiyor. Biri bozulursa sistem kalan diskleri ve algoritmaları kullanarak eksik veriyi otomatik olarak yeniden oluşturuyor.
RAID 10 ise RAID 0 ile RAID 1'in birleşimi gibi çalışıyor. Diskler çiftler hâlinde gruplanıyor ve her çift verisinin bir kopyasına sahip oluyor. Tek bir disk bozulursa sorun yok. Ancak aynı ayna çiftindeki iki disk birden bozulursa veri kaybedilebiliyor.
RAID dizisi nasıl kurulur?
Kurulum yolu hem işletim sistemine hem donanıma göre değişiyor. En kolay yol yazılım üzerinden kurulum: iki veya daha fazla diski bilgisayara bağlayıp sistem araçlarıyla dizi oluşturmak.
macOS'te Disk İzlencesi (Disk Utility) ile RAID 0 ve RAID 1 dizileri kurulabiliyor.
Windows'ta benzer işlem Disk Yönetimi üzerinden yapılıyor.
StableBit DrivePool ve SnapRAID gibi ücretli yazılımlar ek özellikler sunuyor.
Yazılım yolu en kolayı ama başarım en üst düzeyde olmuyor. İşi ciddiye binenler için donanım tabanlı yöntemler öne çıkıyor. Bu yöntemlerde özel kontrolcüler diskleri arızalara karşı daha iyi koruyor ve daha iyi başarım veriyor; kurulumu ise daha karmaşık.
Donanım yolunda anakarta bir RAID kontrolcüsü takmak gerekebiliyor. Bu zahmete girmek istemeyenler ya da mini PC kullananlar için RAID kutusu (enclosure) en iyi seçenek. Bu kutularda RAID çipi hazır geliyor; tek yapılması gereken diskleri takmak.
Kutu almadan önce desteklediği azami kapasite ve hızları kontrol etmek şart. Tıpkı USB-C aksesuarlarında olduğu gibi, yüksek hız her modelde garanti değil.
SSD fiyatları düşünce eski sabit disklerin bireysel değeri azaldı ama RAID bu diskleri toplu olarak yeniden anlamlı kılıyor. Özellikle video arşivi ve büyük dosya yedekleriyle uğraşan ev kullanıcıları için düşük maliyetli bir çözüm.
Yine de RAID'in bir yedekleme olmadığı unutulmamalı; yangın, hırsızlık ya da kullanıcı hatasına karşı ayrı bir yedek şart.
Bu haber işinize yaradı mı?
