Ay küçülüyor: NASA verileri her yıl 0,1 mikrometre daraldığını gösteriyor.
Smithsonian bilim insanları NASA'nın LROC verilerini kullanarak Ay'ın son 400-800 milyon yılda 45 metre küçüldüğünü ve bu daralmanın moonquake riskini artırdığını tespit etti.
Smithsonian Ulusal Hava ve Uzay Müzesi gezegel jeologu Thomas Watters'ın önderlik ettiği ekip, Ay'ın küçülme hızını belirledi. İlgili çalışma The Planetary Science Journal'de yayımlandı.
Araştırmacılar, analiz için NASA’nın Işın Tanıma Orbital Kamera’sının (LROC) 17 yıllık arşivini inceledi. Bu süreçte Ay yüzeyine ilişkin toplanan milyonlarca görüntüyü değerlendiren ekip, söz konusu kayıtların içinde 10.000’in üzerinde genç fay hattına rastladı.
Bulgulara göre Ay genel olarak son 400-800 milyon yılda yaklaşık 45 metre (148 feet) büyüklükte küçüldü. Bu durum, yılda 0,1 mikrometre veya milyon yılda 6-11 santimetrelik bir azalmaya karşılık geliyor.
"LROC görüntülerinde ortaya çıkan bu genç fay sayısı, hiç tahmin edemeyeceğimden çok daha fazla," dedi Watters. "Ay'ın iç kısmı soğuyup küçülmeye devam ettiği sürece, mevcut fayların büyümesi ve yenilerinin oluşması bugün de sürüyor."
Dünya'dan farklı tektonik yapı
Dünya'da sismik aktivitenin büyük bölümü, yaklaşık %90'ı, litosferik plaka sınırlarında meydana gelir. Ay ise tek bir kabuk gibi davranan plaka ile kaplıdır. Bu yapısal fark nedeniyle iç kısmın soğuması, yüzeyin herhangi bir noktasında, belirli bir plaka sınırı olmaksızın kayma ve fay oluşumlarına neden olabilir.
Araştırma, en kalın kabuklu bölgelerde fay oluşumunun daha az olduğunu ve bu alanların yapısal açıdan daha kararlı görüldüğünü ortaya koyuyor. Buna karşılık, ince kabuklu bölgeler ise daha yüksek risk barındırıyor.
NASA'nın uzun vadeli planları için etkisi
Bu fay dağılımı ve deprem sıklığı bilgisi, NASA'nın Ay'da uzun süreli insan varlığına yönelik planlamalarına destek sağlayacak. Artemis programı ve gelecekteki kalıcı üsler için hazırlanan sismik risk haritaları, söz konusu verilerle güncellenmiş hâle getirilecek.
Bu haber işinize yaradı mı?
İlgili haberler Tümünü gör
