Son Dakika
Dizi tarihinin 15 en çarpıcı ana karakter ölümü: Walter White ilk sırada20 dk önceHubble, 93 Milyar Millik Gizemli Yapıyı İlk Kez Görünür Işıkta Görüntüledi21 dk önceKanser, Antioksidan Proteinle Bağışıklık Sistemini Etkisiz Bırakıyor22 dk önceŞirketler İçin 'Yap mı, Satın mı Al?' İkilemi6 saat önceCanva'ya Yapay Zekâ Kapatma Düğmesi Geldi6 saat önceGLP-1 ilaçlarıyla kilo verenler ağırlık kaldırarak kaslarını güçlendiriyor6 saat önce15 Bin Yıllık Kil Figürinler Çocukların Parmak İzlerini Taşıyor6 saat önceInstagram'da Hikaye Düzenleme Dönemi Başladı7 saat önceApple 2026 App Store Ödülleri Finalistlerini Belirledi8 saat önceThe Terminator'ın 42 Yıllık Mirası: 'I'll Be Back' Hala Zirvede8 saat önce
BilimYayın: 4 dk okuma

Kanser, Antioksidan Proteinle Bağışıklık Sistemini Etkisiz Bırakıyor.

Cambridge ve Oregon Health & Science üniversitelerinden araştırmacılar, tümörlerin PRDX1 adlı antioksidan proteini salgılayarak T hücrelerini etkisiz bıraktığını buldu. Proteini üretemeyen fare tümörleri daha yavaş büyüdü.

Hüseyin GülbahçeYayın: Paylaş
Kanser, Antioksidan Proteinle Bağışıklık Sistemini Etkisiz Bırakıyor haberi için üretilen kapak görseli
Cambridge ve Oregon Health & Science üniversitelerinden araştırmacılar, tümörlerin PRDX1 adlı antioksidan proteini salgılayarak T hücrelerini etkisiz bıraktığını buldu. Proteini üretemeyen fare tümörleri daha yavaş büyüdü. · Temsilî görsel — yapay zekâ ile üretildi
Bilim • Ajans DijitalOkumaya başla793 kelime

Cambridge Üniversitesi ve ABD'deki Oregon Health & Science Üniversitesi'nden araştırmacılar, tümörlerin PRDX1 adlı bir antioksidan proteini salgılayarak bağışıklık sistemini susturduğunu buldu. Science dergisinde yayımlanan çalışmada, bu proteini üretemeyen kanser hücreleri farelerde daha yavaş büyüdü.

Bulgu, antioksidanlar hakkındaki yerleşik fikri tersine çeviriyor. Bağışıklığın kanserle savaşan hücreleri çalışmak için küçük miktarda serbest radikale ihtiyaç duyuyor. Tümör de bu ihtiyacı kendi lehine kullanıyor.

Bu çalışma önemli, çünkü bağışıklık tedavilerinden herkes aynı fayda sağlamıyor. Bu ilaçlar bağışıklık sisteminin kanseri tanıyıp yok etmesine yardım ediyor. Bazı hastalar çok iyi yanıt alırken çoğu az fayda görüyor ya da hiç görmüyor.

Yeni bulgu, bu direncin olası bir nedenini gösteriyor.

Tümör, T hücrelerinin ihtiyacını elinden alıyor

Bağışıklık sistemi bakterileri, virüsleri ve kansere dönüşebilecek bozuk hücreleri tanıyıp ortadan kaldırır. Bu işte en önemli rolü T hücreleri üstlenir. Bu bağışıklık hücreleri tümör hücrelerini tanıyıp yok edebilir.

Ancak T hücreleri kendiliğinden saldırıya geçmez. Kimyasal sinyallere ihtiyaç duyarlar. Bu sinyallerin bir kısmını reaktif oksijen türleri sağlar. Serbest radikalleri de içeren bu oksijenli moleküller, T hücrelerini saldırı moduna geçirir.

Araştırmacılar farelerde büyüttükleri tümörlerin hücreler arasındaki sıvısını inceledi. Kanser hücrelerinin yakınındaki T hücrelerinin etkinleşmesini engelleyen bir kimyasal ortam yarattığını gördüler.

Bu ortamın anahtarı PRDX1. Doğal bir antioksidan olan bu protein, kanser hücrelerince çevreye büyük miktarda bırakılıyor. Orada T hücrelerinin gereksindiği oksijenli molekülleri temizliyor. Sinyalini alamayan bağışıklık hücreleri kanseri yok etmekte zorlanıyor.

Kısacası tümör, antioksidanı kimyasal bir kalkan gibi kullanıyor.

Fare deneyinde ne oldu?

Ekip bu savunmanın bozulup bozulamayacağını görmek istedi. Fare kanser hücrelerini CRISPR gen düzenleme yöntemiyle değiştirdi. Düzenlenen hücreler artık PRDX1 üretemiyordu.

Sonuç araştırmacıları sevindirdi. PRDX1'siz tümörlerde bağışıklık hücreleri daha etkin çalıştı, tümör büyümesi yavaşladı. Proteini engellemek, bağışıklığın saldırı gücünün bir kısmını geri getirdi.

Asıl soru, insan kanserlerinin de aynı yolu kullanıp kullanmadığıydı. Ekip üç ayrı yoldan baktı:

  • İnsan kanser hücre hatlarının salgıladığı proteinlere ilişkin mevcut veriler incelendi.

  • Binlerce insan tümöründeki gen etkinliği örüntüleri taranıldı.

  • Ameliyatla alınan hasta tümörlerinden toplanan sıvı analiz edildi.

Üç yöntem de aynı sonuca işaret etti. İnsan kanserleri de PRDX1'i çevrelerine salıyor. Protein orada kanserle savaşan T hücrelerinin gereksindiği oksijenli molekülleri temizleyebiliyor.

Cambridge Üniversitesi Patoloji Bölümü'nden çalışmanın baş yazarlarından Dr. Xan Wesolowski, bulgunun düşünce biçimini neden değiştirdiğini şöyle anlattı:

Kanser, Antioksidan Proteinle Bağışıklık Sistemini Etkisiz Bırakıyor

Reaktif oksijen türlerini genellikle metabolizmanın zararlı yan ürünleri olarak düşünüyoruz. Ancak hücre içindeki önemli işlevlerini giderek daha iyi anlıyoruz ve T hücreleri etkinleşmek için bunlara ihtiyaç duyuyor. Çalışmamız bu tabloyu genişletiyor: Tümörler, yok edilmekten kurtulmak için tam da bu bağımlılığı kullanabiliyor. — Dr. Xan Wesolowski, Cambridge Üniversitesi Patoloji Bölümü

Bağışıklık tedavisi için yeni bir hedef

Kanser tedavisi son yıllarda bağışıklık sistemini kansere yönlendiren yöntemlere kaydı. Bu yöntemlere immünoterapi deniyor. Bazı hastalarda dikkat çekici sonuçlar veriyor, ama birçok hasta az yarar görüyor ya da hiç yarar görmüyor.

Yeni çalışma bunun bir nedenini önerebilir. Kanser hücreleri PRDX1 salarak immünoterapinin harekete geçirmeyi hedeflediği T hücrelerini baskılıyor olabilir.

Reklam

Deneysel modellerde PRDX1 üretimini kapatmak, tümörlerin immünoterapiye yanıtını artırdı. Daha önce tedaviye direnen bazı tümörler, antioksidan savunma bozulunca yanıt vermeye başladı.

Cambridge Patoloji Bölümü'nden Prof. Rahul Roychoudhuri, bulguyu gelecekteki tedaviler için umut verici bir hedef olarak değerlendirdi:

Kanserlerin bağışıklık sistemini susturduğu yeni bir yol bulduk. Bu süreci engellediğimizde, bazı immünoterapilere yanıt vermeyen tümörler tedaviye yanıt vermeye başlıyor. Bu, hedeflenmeye değer bir yol olduğunu gösteriyor ve buna ulaşmanın birkaç yolu olabilir. — Prof. Rahul Roychoudhuri, Cambridge Üniversitesi Patoloji Bölümü

Bulgu ters yönde bir fikri de gündeme getiriyor. Oregon Health & Science Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Robert Eil, antioksidan yerine prooksidan (oksijenli molekülleri artıran madde) kullanmanın T hücrelerini harekete geçirebileceğini söyledi:

Çalışmamız, T hücresi immünoterapilerini güçlendirmenin olası bir yolunu gösteriyor. Antioksidan kullanmak yerine, prooksidanlar T hücrelerini tümör hücrelerine karşı harekete geçirebilir. — Dr. Robert Eil, Oregon Health & Science Üniversitesi Tıp Fakültesi

Antioksidan takviyeleri için ne anlama geliyor?

Antioksidanlar uzun süredir hücreleri hasardan koruyan maddeler olarak tanıtılıyor. Bu hasarın kanserin gelişiminde payı olabildiği için araştırmacılar, antioksidan takviyelerinin kanser riskini azaltıp azaltmadığını inceledi.

Rastgele atamalı birkaç büyük klinik çalışma böyle bir koruma gösteremedi. Bazı çalışmalarda takviye kullanımı daha kötü sonuçlarla bile ilişkilendirildi.

Yeni bulgu olası bir açıklama sunuyor. Reaktif oksijen türleri hücreye zarar verebilir, ama kanserle savaşan bağışıklık savunmasını da etkinleştirir. Bu moleküllerin fazlasını temizlemek, bağışıklığın tümörü tanıma ve yok etme gücünü istemeden zayıflatabilir.

Bulgunun sınırı

Bu çalışma antioksidan takviyelerinin genel olarak kanseri tetiklediğini kanıtlamıyor. Yalnızca bu moleküllerin farklı biyolojik ortamlarda farklı davrandığını hatırlatıyor.

Araştırmacılar deneysel bulguların ön klinik aşamada olduğunu da vurguluyor. İnsan kanserlerinde aynı antioksidan mekanizmanın izleri bulundu. Ancak olası tedavi yöntemlerinin hastalarda güvenli ve etkili olduğu henüz gösterilmedi.

Çalışmaya Medical Research Council, Avrupa Araştırma Konseyi, Wellcome ve ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne bağlı Ulusal Kanser Enstitüsü destek verdi.

Sık Sorulan Sorular

PRDX1 nedir?

Doğal bir antioksidan protein. Kanser hücreleri bu proteini çevrelerine büyük miktarda salıyor ve T hücrelerinin ihtiyaç duyduğu reaktif oksijen türlerini temizliyor.

Bu yöntem hastalarda denendi mi?

Hayır. Deneyler farelerde yapıldı. İnsan tümörlerinde aynı mekanizmanın kanıtı bulundu, ama olası tedaviler henüz insanlarda güvenli ve etkili olarak gösterilmedi.

Antioksidan takviyesi kullananlar ne yapmalı?

Araştırmacılara göre kanserle yaşayan kişiler bu bulgulara dayanarak beslenmelerini, takviye kullanımlarını ya da tedavilerini sağlık uzmanına danışmadan değiştirmemeli.

Reklam

Bu habere tepkiniz

Bu haber işinize yaradı mı?

İlgili haberler Tümünü gör

ile yayında