Domuz böbreği bir insanda ilk kez dokuz ay diyaliz gerektirmeden kaldı.

25 Ocak 2025 tarihinde, Massachusetts General Brigham hastanesindeki ekipler, 66 yaşındaki Tim Andrews adlı bir eksansız böbrek yetmezliği hastasının vucutuna genetik olarak değiştirilmiş bir domuz böbreği transplant etti.

Bu işlem, Andrews'ı diyalizden kurtardı ve yaklaşık altı ay süreyle normal yaşam sürmesini sağladı.

Transplant süreci ve ön hazırlık

Transplante edilen böbrek, Yucatan minyatür domuzundan alınmış ve insana uyumlu hale getirmek için genetik değişiklikler uygulanmıştı. Bu değişikliklerde insana karşı антиkoru üreten bazı şekiller çıkarılmış ve yedi insan eklenmişti.

Amacımız, bağışıklık sisteminin organı reddetmesini önlemek oldu. Leonardo Riella ve ekibi, Andrews'a immünoşüpresyon ilaçları vererek redd rischisini azaltmaya çalıştı.

Olumlu dönem: diyalizden kurtarma

Transplant sonrası Andrews hızlı bir şekilde diyaliz makinesinden ayrıldı. Günlük aktivitelerini yeniden başlattı, işe dönüp sosyal hayatını sürdürdü. Böbrek fonksiyonu beklenen şekilde çalıştı veHasta, transplant sonrası ilk altı ay boyunca sağlıklı bir yaşam sürdü.

Komplikasyonlar ve organın kaldırılması

Altı ay işaretinden sonra Andrews, metisilin direnci olan Staphylococcus aureus (MRSA) enfeksiyonu geliştirerek hastaneye yatırıldı. Bu enfeksiyon antibiyotiklarla zor çözülebiliyor. Riella ve ekibi, enfeksiyonu kontrol altına almak için immünoşüpresyon dozunu azaldı. Ancak bu azaltım sonucu böbrek kan damarlarında hasar oluştu.

Hasar ilerleyerek organ yetmezliğine yol açtı ve böbrek, transplant edilen tarih üzerinden 271 gün sonra yani yaklaşık dokuz ay sürede cerrahi olarak kaldırıldı. Riella bu süreyi “inanılmaz” olarak nitelendirdi.

Geçiş ve insan böbreği transplanti

Käyrin kaldırıldıktan sonra Andrews geçici olarak diyalize geri döndü. Bu süre yaklaşık üç ay sürdü. Ocak 2026 tarihinde, uygun bir insan bağışçısından böbrek alarak ikinci bir transplant yaptı.

Bu deneyim, domuz böbreğinin insan bir organ transplantı için geçici bir köprü olarak kullanılabileceğini ilk kez gösterdi.

Daha önceki örnekler ve sürdürülen çalışmalar

2024'te, ABD'de üç hastaya genetik değiştirilmiş domuz böbreği transplant edildi. Bu çalışmalar deneysel bir evrede ve maliyet tahmini henüz yapılamadı. Ancak ABD'de yaklaşık 600.000 kişi diyaliz görmekte ve bu tedavi birey başına yılda yaklaşık 100.000 dolara denk geliyor.

Riella ekibi şu ana kadar beş such transplant gerçekleştirmiş ve bu yıl iki ek olgu raporu yayınlayacaklar. Bunlardan biri, Andrews'ın dokuz ay sürekli çalışma rekortunu kıran bir hastayı içeriyor.

Uzman görüşleri ve sınırlar

Michelle Willicombe, Imperial College London'dan çalışma ile ilgli olmayan bir uzman olarak, "Bilimin arkasında ve elde ettikleri işte harika bir şey," dedi. Leonardo Riella ise, " Böbrek dokuz ay sürdü, bu inanılmaz" şeklinde konuştu ve aynı zamanda "Bu tip transplantlar hastaları diyalizden kaçınmaya yardımcı olabilir, çünkü diyaliz vücuda büyük bir yıkıntı neden olur" açıklamasını yapti.

Ayrıca, yapay böbrek araştırmaları, hasar alınan organların yenilenmesi ve bağışçı organların iyileştirilmesi konularında daha fazla çalışmanın gerektiğini vurguladı.

Kaynak ve yayın bilgisi

Bu çalışma, The Lancet dergisinde yayımlanmış ve DOI: 10.1016/S0140-6736(26)01295-X ile erişilebilir.