VPN, ChatGPT ve Claude kullanırken gerçekten neyi gizliyor?
ChatGPT veya Claude kullanırken VPN açmak, konumunuzu gizliyor ve internet sağlayıcısının trafiğini izlemesini engelliyor; ancak yapay zekâ şirketinin yazdığınız her şeyi okumasını, kaydetmesini ve modelleri eğitmek için kullanmasını durdurmuyor.
VPN kullanarak ChatGPT ya da Claude gibi yapay zekâ sohbet robotlarıyla konuşan kullanıcılar, konumlarını gizleyebiliyor ve internet sağlayıcılarının onları izlemesini engelleyebiliyor.
Ancak bu koruma, yazışma içeriğinin yapay zekâ şirketlerinin sunucularına ulaştıktan sonra okunmasını, kaydedilmesini ve gelecekteki modellerin eğitilmesi için kullanılmasını durdurmuyor.
VPN açıkken hangi veriler hâlâ görünüyor?
VPN, sanal özel ağ demek. İnternet trafiğinizi kendi sunucularınız üzerinden yönlendirerek gizliliğinizi artırıyor. Bu sayede IP adresiniz gerçek adresinizden farklı görünüyor ve internet sağlayıcınız hangi siteleri ziyaret ettiğinizi izleyemiyor.
OpenAI ve Anthropic gibi şirketler, VPN kullansanız bile birçok veriyi görebiliyor. Hesap oluştururken verdiğiniz e-posta adresi, ödeme bilgileri ve çerezler (tarayıcınızda bıraktığınız küçük izleme dosyaları) sayesinde konumunuzu ve cihazınızı belirleyebiliyorlar.
VPN, IP adresinizi gizlediği için "yaklaşık coğrafi konum"unuzu ve sağlayıcınızı gizliyor ama sisteme kayıtlı verileriniz hâlâ şirketin erişimindedir.
OpenAI'nin gizlilik politikasına göre şirket; IP adresinizi, benzersiz tanımlayıcılar dahil cihaz bilgilerinizi, çerez verilerinizi ve konumunuzu, e-posta adresiniz ve ödeme bilgilerinizle birlikte topluyor. Cihaz meta verileri arasında tarayıcı türünüz ve işletim sisteminiz de yer alıyor.
Anthropic'in politikası da aynı kapsamda: Konum, bağlantı ayrıntıları ve özellikle mobil uygulamada cihaz kullanım kalıpları. İki şirket de kabaca nerede olduğunuzu ve onlarla konuşmak için ne kullandığınızı görebiliyor.
Şifreleme nerede bitiyor?
Burada kritik bir nokta var. VPN'in şifrelemesi, verinizin internet üzerinden seyahat ettiği sırada geçerlidir. Ancak yazdığınız istek, OpenAI veya Anthropic'in sunucusuna ulaştığı anda şifre çözülüyor.
Yapay zekâ, metni işleyebilmek için onu okumak zorunda. Bu aşamada veriniz, şirketin kurallarına ve saklama politikalarına tabi oluyor.
Yani VPN, yazdığınız içeriğin siteye giden yolculuğunu koruyor ama içeriğin kendisini hedef sunucuda görmeyi engellemiyor. Şifreleme, sizinle sunucular arasındaki bağlantıyı koruyor; sonrasında olanları değil. VPN tüneli ne kadar güçlü olursa olsun, yazdığınız her şey diğer uçta tamamen okunabilir durumda.
VPN; istemlerinizin içeriğini, yüklediğiniz dosya veya görselleri, hesap bilgilerinizi, sohbet geçmişinizi veya ödeme bilgilerinizi gizlemiyor.
ChatGPT ve Claude verileri ne kadar tutuyor?
Hem OpenAI hem de Anthropic, tüketici erişimli sohbetlerinizi sağlıyor. Bu sohbetler, gelecekteki yapay zekâ modellerini geliştirmek için kullanılabiliyor. Çoğu tüketici sohbet robotu konuşmalarınızı süresiz olarak kayıtlı tutuyor; silinmesini istiyorsanız ayarları kendiniz değiştirip sohbetleri kendiniz silmeniz gerekiyor.
OpenAI’nin ayarlar menüsünde yer alan Veri Kontrolleri bölümünden, eğitim amacıyla veri kullanımını kapatabilirsiniz. Ancak bu seçeneği etkinleştirseniz bile, güvenlik ve yasal gereklilikler nedeniyle sohbetleriniz hâlâ saklanmaya devam edebilir.
Anthropic, varsayılan olarak sohbet verileriyle model eğitimi yapmaktadır. Eğitim için veri kullanımını devre dışı bıraktığınızda, veriler 30 gün yerine beş yıl kadar saklanabilir; bu ayar hesap ayarlarından yapılır. Şirket, tüm tüketici kullanıcılarından sohbetlerinin eğitimde kullanılıp kullanılmayacağını seçmelerini ister ve bu seçenek varsayılan olarak açıktır. Ayrıca Incognito (gizli) modunu kullanarak konuşmalarınızı kayıtlı geçmişinizin dışında tutabilirsiniz. Ücretli kurumsal aboneliklerde ise varsayılan olarak daha sıkı gizlilik sözleşmeleri uygulanmaktadır.
Daha fazla gizlilik için seçenekler neler?
Eğer gizlilik sizin için öncelikli ise bazı alternatif yollar var.
Gizlilik odaklı yapı kurulumlarından biri Proton'un Lumo adlı chatbot'u. Bu sistem, sıfır erişim şifrelemesi kullanıyor; yani yalnızca siz, kayıtlı konuşmalarınızın şifresini çözebilirsiniz.
Verilerinizi eğitim için kullanmadıklarını iddia ediyor ve Avrupa'daki GDPR başta olmak üzere İsviçre veri koruma yasalarına tabi altyapıda çalışıyor.
Proton Mail ve Proton VPN'in arkasındaki ekip tarafından geliştirilen Lumo, sunucularında kayıt tutmuyor ve verilerinizi ancak siz açıkça izin verirseniz eğitimde kullanıyor.
Daha iyi bir alternatif istiyorsanız, yapay zekâ modellerini internet bağlantısı olmadan kendi bilgisayarınızda çalıştırmak (yerel model) en güvenli yoldur. Ollama veya LM Studio gibi araçlarla açık kaynaklı modelleri çevrimdışı çalıştırarak bu mümkün. Böylece hiçbir veri cihazınızdan ayrılmaz.
"Gizlilik önemli ise ayarlarınızdan eğitim için veri kullanımını kapatın, geçici sohbetleri veya gizli modları kullanın ve hassas bilgiler paylaşmaktan kaçının."
Bu haber işinize yaradı mı?
