Yapay zekâ ajanları web'i yeniden şekillendiriyor, insanlar geri planda kalıyor.

Bu düzen, kişisel yapay zekâ ajanlarının yaygınlaşmasıyla tamamen değişiyor. Bu ajanlar, sizin adınıza uçak bileti alabilir, otel rezervasyonu yapabilir veya fiyat pazarlığı yapabilir. OpenAI'nin Dots ve Meta'nın Muse gibi uygulamaların piyasaya sürülmesiyle ajanlar ölçek kazandı.

Muse, ilk ayında 5 milyon kez indirildi; ajan temelli web trafiği Ağustos'tan Eylül'e üç kata çıktı.

İnsan odaklı kurgulanmış web ortamında kullanıcı ile yapay zekâ ajanlarının çarpışması şaibeli sonuçlar doğurdu. Birçok platform, tüketicilerin fiyat anlaşmazlığı veya tatil planlaması gibi ihtiyaçları için yönlendirdiği ajan trafiğini engellemeye başladı.

Yine de ajan talebi artmaya devam ederse internet, bizim yerine onlar için yeniden tasarlanacaktır.

Ajanlar, mevcut bot-insan ayırım sistemlerine sığmıyor. İnsanlar gibi doğrudan etkileşimde bulunmuyorlar, ancak klasik botlardan da farklı bir konumda yer alıyorlar; bireysel kullanıcılar adına meşru ve faydalı görevleri makine hızında yerine getiriyorlar. Tek belirleyici özelliği, tek bir insandan çok daha hızlı olmaları.

Bu nedenle bazı platformlar, güvenlik endişelerini öne çıkararak yapay zekâ ajanlarını tamamen yasaklamayı tercih etti. Kullanıcılar şu anda Pizza Hut’tan engellendiği tespit edilen Yelp’e kadar uzanan geniş bir yelpazede, tarayıcı ajanlarını sitelerden almaya çalışırken ciddi sorunlar yaşıyor.

Amazon, Muse'ün ajanlarını engelledi ve Perplexity'nin ajanlarını durdurmak için mahkemeye gitti. Bir hakimin Perplexity lehine karar vermesine rağmen Amazon, ajanların reklam iş modelini tehdit ettiğini savunarak itiraz etti.

Bu engeller mevcut kullanıcılar için can sıkıcı olsa da Pennsylvania Üniversitesi Wharton Okulu'ndan doçent Ethan Mollick, bu gelişmenin yakın zamanda tüm interneti etkisi altına alacağını öngörüyor. Ajanların iade taleplerinde ya da fiyat pazarlıklarında yaygın şekilde devreye girmesiyle müşteri hizmetleri birimlerinin aşırı yoğunluk yaşayacağı ve gerçek insanlara hizmet sunamaz hâle geleceği tahmin ediliyor.

Mollick, "İnsanlar, ajanlarının adlarına bu işleri yapmasına izin verilmediğinde sonunda çok rahatsız olacak" diye yazdı.

Özel yapay zekâ ajanlarına yönelik talep artarsa, platformlar bu yeni kullanıcı segmentini sisteme dahil etmenin yollarını arayacaktır. Zira ajan trafiğinin büyük bölümü e-ticaret sitelerine yönlendirilmektedir; platformlar, ajanların gerçek insanlar adına alışveriş yapmasına izin verdiğinde elde edecekleri gelir potansiyelinden elde edilen kazanç söz konusudur.

E-ticaret devu Shopify zaten ajanları, insanlar için tasarlanmış sayfaları atlayan kendi ödeme hatlarıyla karşılıyor.

Acı soru şu: Bu süreçte geride kalan bizim internetimiz ne olacak? İnsanlar hedef kitle olarak kaldığı, hali hazırda dikkatimize hitap eden bir webe alıştık.

Ama bu internet, bizi nihayetinde sayıca geçecek ajanlar için optimize edilmiş bir halde yerini bırakabilir; bu da kalan insanlar için deneyimi daha da kötüleştirir.

Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, web siteleri gerçek kullanıcılar için giderek ihmal edilen bir hedef konumuna düşebilir. Kendi gözleriyle ürünleri karşılaştırma imkânı bulan tüketiciler, bu durumun bir sonucu olarak daha yetersiz arayüzlerle karşı karşıya kalacaktır.

Doğrulama sistemleri kusurlu; sürekli "sen bir ajan mısın, insan mısın" sorulur — belki de iris tarama ile kanıtlamanız istenebilir.

İstediğiniz kazak herkes için tek bir fiyata sahip değil, her ajan için farklı fiyatlar gösterir. Ajanınızın önerisinin reklamlar veya platform komisyonları tarafından etkilenip etkilenmediğini asla anlayamazsınız.

Google, Anthropic ve OpenAI’nin vadettiği geleceğe dair gerçeklik hâlâ çok uzakta; vaat edilen şey, ajanların tüketicilere daha büyük bir güç ve pazarlık gücü sağlamasıydı.

Ama vaat abes de değil. Ajanlar, sahte tıbbi faturalarla mücadele ederek veya daha uygun sigorta araştırarak insanlara gerçekten yardımcı olabiliyor.

Bu amaçlar için kullanılıp kullanılamayacakları, ajanların web siteleriyle nasıl etkileşime gireceğine ve ne yapmasına izin verileceğine dair kuralın ne olacağına bağlı.

Bu kurallar hâlâ yazılıyor. Bazıları herkesi fayda sağlayacak — tüketici de işletme de, ajanların kredi kartı bilgilerini web üzerinde dolaştırmasını istemez; ajanları daha güvenli hale getiren kurallar iyidir. Ancak tartışmalı olanlar — işletmelerin ajanları engelleyip engelleyemeyeceği, tüketiciler adına daha iyi anlaşmalar yapmalarını engelleyip engelleyemeyeceği — web'in, bizim adımıza çalışan ajanlar için bir otoyol mu yoksa bizim aleyhimizde kullanılan bir araç mı olacağını belirleyecek.