Yapay zekâ, 200 yıllık gemi defterlerini okuyarak Britanya'nın ticaret haritasını çıkardı.
Southampton Üniversitesi araştırmacıları, yapay zekâ yardımıyla 1565-1750 yılları arasındaki 100 bin sayfalık İngiliz liman defterlerini okuyup, 3 binden fazla limanı ve yüz binlerce seferi gösteren etkileşimli bir çevrimiçi harita oluşturdu.
Southampton Üniversitesi tarihçileri, İngiltere'nin 16. yüzyıl sonundan 18. yüzyıl ortasına kadar uzanan bir dönemde nasıl küresel bir ticaret gücüne dönüştüğünü gösteren bir interaktif çevrimiçi harita yayınladı. Proje, Kew'deki Ulusal Arşivlerdeki kiri kiri parşömen ciltlerdeki yüz binlerce el yazısı "liman defteri" sayfasını yapay zekâ ile tarayarak, bireysel seferler, gemiler, limanlar, kaptanlar ve yükler hakkında kesintisiz 200 yıllık bir veritabanı yarattı.
AI el yazısını ve eski imlayı öğrenmek zorunda kaldı
Araştırmacılar, 100 bin sayfanın taranmasından sonra metni tanımak için özel yazılımlar kullandı. Farklı liman memurlarına ait benzersiz el yazılarını ve onlarca yıl boyunca değişen kelime yazımlarını yapay zekâya öğrettiler.
Projenin baş araştırmacısı Profesör Craig Lambert, "Bu, daha önce görülmemiş bir ölçekte devasa bir görevdi.
AI veri çıkarmayı ve organize etmeyi yapmasaydı bu yıllar sürerdi. Hala manuel kontrol gerektiriyordu ama süreci devasa oranda hızlandırdı" dedi.
Ekip, liman defterlerindeki devasa miktardaki bilgiyi ve diğer tarihî belgeleri bir veritabanına dönüştürmek için Southampton GeoData Enstitüsü ile çalıştı. Bu veritabanı, kullanıcıların farklı dönemler, ticaret merkezleri, gemiler, mallar ve rotalar üzerinden deniz ticaretini keşfetmesine olanak tanıyan interaktif haritanın temelini oluşturdu.
GeoData'dan Profesör Jason Sadler, "Bilgiyi genel halk, bilim insanları ve vatandaş tarihçiler için mümkün olduğunca erişilebilir hale getirmek istedik" ifadelerini kullandı.
Avrupa, kolonlardan daha önemli bir ticaret ortağıymış
Harita, evde ve yurtdışında 3 binden fazla bireysel limanı belirledi. Bunların 1 bin fazlası, İngiltere'nin kıyı ve iç su yollarında uzanan devasa bir ağ oluşturuyordu. Proje, İngiliz İmparatorluğu genişlerken bile Avrupa ile ticaretin ekonomiye temel olduğunu gösterdi.
Örneğin 1696-97 yılında Avrupa pazarları, İngiltere'nin deniz yoluyla dış ticaretinin kaydedilen değerinin yaklaşık %80'ini oluşturuyordu.
Britanya'nın deniz yoluyla bağlı olduğu liman sayısına göre ilk 15 ülkenin 10'u Avrupa'da yer alıyordu. Fransa 157 tanımlanmış deniz sitesiyle en üstteydi, Hollanda 68 ile ikinci, Hindistan ise 59 ile üçüncü sıradaydı. Tarihçi ve ortak proje lideri Dr. John McAleer, "Yüzyıllar öncesinde bile Avrupa Britanya'nın ana deniz dışı ticaret bölgesiydi ve Britanya'nın önemli küresel bağlantıları olsa bile, çekirdek ticaretinin çoğu hala kendi kıyılarına daha yakın yapılıyordu" diye konuştu.
Kömür en çok ticaret gören mal, onun peşinde bira geliyormuş
Britanya'da Güneybatı bölgesi, asırlar boyu 426 kaydedilmiş deniz sitesiyle tüccar gemiliği faaliyetinde baskın geldi. Güneydoğu 306 siteyle, İskoçya 98 siteyle takip ediyordu. Genişletilmiş Londra ve Thames deniz bölgesi tek başına 135 liman, iskelesi ve iniş yerini barındırıyordu.
Kayıtlar, bir zamanlar canlı olan ama bugün kaybolmuş limanları ve ticaret topluluklarını ortaya çıkarıyor. Bunlar arasında kaybolan Dunwich kasabası, yok olan Ravenspurn limanı, Kent ve Essex krik limanları, Norfolk limanları, Eski Winchelsea, Brightlingsea ve St. Osyth gibi yerler yer alıyor.
Gümrük verilerinde en sık görünen mal kömürdü; 101 binden fazla yük kaydında geçiyordu. Ardı sıra arpa (bira), buğday, demir, yün ve şarabı takip ediyordu.
Yalnız 1696-97 kayıtlarında tarihçiler ayı, panter, kurt, rakun ve su samuru dahil 500 binden fazla ithal hayvan postu tespit etti.
Ticaret yapılan malların çarpıcı çeşitliliği de dikkat çekici: Çin'den gelen çocuk oyuncakları, koyun bağırsakları, yay telleri, egzotik hayvan postları, saat kaseleri ve neredeyse her hastalığa deva inanan ünlü erken modern bir ilaç olan "Venedik triyakı".
Proje, 1565'ten itibaren bireysel seferler, limanlar, gemiler, kaptanlar ve yükler hakkında kesintisiz 200 yıllık kayıt oluşturan el yazılı liman defterlerinden verileri çıkarmak için yapay zekâ kullandı.
Tarama süreci, metni tanımak, kimlerin neyi, kiminle, ne zaman ve nerede ticaret yaptığını öğrenmek ve derlemek için özel yazılım gerektirdi.
Bu haber işinize yaradı mı?
