Drone’larla bulutları dağıtıp güneşi geri getirmek: Meteoric %10–30 ek üretim vadediyor.

Cambridge Üniversitesi’nden iki mühendisin kurduğu ve Y Combinator tarafından desteklenen Meteoric, güneş tarlalarının üstünde oluşan alçak ve orta irtifa bulutlarını kimyasal kullanmadan seyreltmek için otonom dron sürüleri geliştirdiğini duyurdu. Girişim, bu yöntemle mevcut santrallerin yıllık üretimini %10–30 artırabileceğini ve operasyon maliyetinin saat başına 30–60 dolar olacağını öne sürüyor. Ekip uzun vadede, şiddetli fırtınaların ve kasırgaların etkisini azaltmayı da hedef olarak koyuyor; ancak bu iddiaya bilimsel çekinceler var.

Bulut damlacıklarını mekanik olarak ‘yeniden düzenlemek’

Meteoric’in yaklaşımı, bulutların güneş ışığını uzaya geri yansıtma oranını (yansıtırlık) düşürmeye dayanıyor. Şirket, dronların bulutu oluşturan su damlacıklarını mekanik yollarla etkileyerek yansıtırlığı azaltacağını ve panellere daha fazla ışık ulaşacağını söylüyor. Operasyon, güneş tarlasının üzerinde 1–5 kilometre irtifada, 10’lardan 100’lere uzanan otonom dronlardan oluşan filolarla planlanıyor.

“Alçak ve orta seviye kapalı bulutlar, üzerinizdeyken gelen güneş ışığını %73–82 kesiyor. Bunu yeni altyapı kurmadan geri kazanıyoruz.” — Mete Karslioglu, CEO, Meteoric

Girişim, “bulut kaybı modeli” ile bu sürecin ABD’nin büyük şebeke bölgelerinde mevcut varlıklardan yıllık üretimi %10–30 artırabileceğini; bunun değerini de megavat başına 5.000–28.000 dolar olarak hesapladığını belirtiyor.

Prototip, maliyet ve mevcut yöntemlerle farkı

Meteoric, laboratuvarda kullanılan bir “bulut odası”nda (kontrollü ortamda yapay bulut davranışını incelemeye yarayan düzenek) yürüttüğü testlerde, yapay bir bulutu %13 oranında seyreltmeyi başaran bir prototip gösterdiğini aktarıyor. Şirket yöntemin ayrıntılarını açıklamıyor; ancak yaklaşımın kimyasal içermediğini vurguluyor.

Sis ve alçak bulutları dağıtmak için bilinen teknikler var. Örneğin katı ya da sıvı karbondioksit yayarak damlacıkları büyütüp yağışa dönüştürmek veya helikopterle doygun havayı daha kuru havayla karıştırarak damlacıkların daha kolay buharlaşmasını sağlamak gibi. Fakat Meteoric’e göre uçak/helikopter tabanlı bu operasyonların saatlik maliyeti 2.000 dolar ve üzerinde. Meteoric’in elektrikli dronları ise saat başına 30–60 dolarlık bir aralık hedefliyor; bu da operasyonu belirgin biçimde ucuzlatabilir.

• 1–5 km irtifada, otonom filo operasyonu

• Kimyasal kullanmadan damlacık düzenini mekanik olarak etkileme

• Yıllık üretimde %10–30 artış; 5.000–28.000 $/MW değer hesabı (iddia)

Güneş üretimini artırmak için başka fikirler de masada

Güneş santrallerinin en büyük handikaplarından biri, hava koşullarının ve gece-gündüz döngüsünün üretimi keskin biçimde azaltması. Bu yüzden farklı aktörler, ışığı artırmak ya da kaybı telafi etmek için sıra dışı yollar arıyor. Örneğin Reflect Orbital, yörüngeye ayna yerleştirip seçili bölgelere gün ışığını yansıtmayı öneriyor. Meta ise jeosenkron yörüngede güneş toplayan uydularla enerjiyi yere aktarmayı planlıyor. Meteoric’in yaklaşımı bu seçeneklerden farklı olarak, yere yakın ve yerel ölçekte, doğrudan bulut örtüsüyle etkileşime giriyor.

Kasırga iddiasına bilimsel çekince ve ekolojik riskler

Meteoric, uzun vadede şiddetli fırtınaların ve kasırgaların etkisini azaltmayı “nihai hedef” olarak gösteriyor. Ancak meteoroloji camiası büyük ölçekli hava olaylarını değiştirmenin mümkün olduğuna şüpheyle yaklaşıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü, hava sistemlerinde dönen enerji miktarının devasa olduğuna dikkat çekiyor ve “böylesi büyük ölçekli ya da dramatik etkiler vaat eden hava modifikasyonu teknolojilerinin sağlam bir bilimsel temeli olmadığını, temkinle karşılanması gerektiğini” belirtiyor. Yerel ölçekte hava koşullarını değiştirmenin, ekosistem üzerinde istenmeyen yan etkiler yaratabileceğine dair endişeler de gündemde.