Sinemanın en güçlü tarihî epikleri: İlk sırada Lawrence of Arabia.

Ajans Dijital bugün, sinema tarihinin en etkileyici 8 tarihî epik filmini sıraladı; listenin zirvesi Lawrence of Arabia (1962).

Tarihî epik (geçmişte geçen, büyük ölçekli ve kalabalık prodüksiyonlu hikâye) yalnızca savaş sahneleri ve görkemli dekorlarla anılmaz; tür, gücün bedelini ve insanın hırsını da anlatır.

Neden bu filmler?

Bu seçki, gösterişin arkasındaki insan hikâyesini öne çıkaran epikleri bir araya getiriyor. Savaşın gürültüsü dinince geride kalan, karakterlerin verdiği kararlar ve taşıdığı yük oluyor.

Aşağıdaki sekiz yapım, farklı dönemlere ve coğrafyalara uzanırken, ortak bir duyguyu paylaşıyor: zafer kadar çöküş de sinemanın diliyle sahici hissedilebiliyor.

En iyi 8 tarihî epik (sıralı)

1. Barry Lyndon (1975) — Stanley Kubrick, 18. yüzyıl Avrupa’sını tablo gibi kuruyor; Ryan O’Neal’ın canlandırdığı Redmond Barry, düellolar ve evlilikle sınıf atlamaya çalışıyor. Marisa Berenson’ın Lady Lyndon’ı kadar, mum ışığında çekilen sahneler de akılda yer ediyor.

1. Saving Private Ryan (1998) — Steven Spielberg, II. Dünya Savaşı’nı sinema perdesine çarpıcı bir gerçeklikle taşıyor. Tom Hanks’in canlandırdığı Kaptan Miller ve timi, Matt Damon’ın er James Ryan’ını bulmak için Nazi işgali altındaki Fransa’da ilerlerken, her kayıp izleyicinin içine işliyor.

1. The Last Emperor (1987) — Bernardo Bertolucci, üç yaşında tahta çıkan Puyi’nin (John Lone) görkem ve yalnızlık içindeki hayatını izletiyor. Yasak Şehir’in duvarları arasında büyüyen imparator, siyasetin fırtınası kopunca gücün sembolik olduğunu acı biçimde anlıyor; film, aday olduğu dokuz Oscar’ın tamamını kazanıyor.

1. Gangs of New York (2002) — Martin Scorsese, 19. yüzyılın beş mahalleli New York’unu kan, çamur ve dumanla kuruyor. Leonardo DiCaprio’nun Amsterdam Vallon’u, babasını öldüren Daniel Day‑Lewis’in “Kasap” Bill’ine içeriden yaklaşırken, şehrin damarlarında yükselen kavga her sahnede daha da sertleşiyor.

1. Glory (1989) — Amerikan İç Savaşı’nda Birlik Ordusu’nun ilk siyah alaylarından 54. Massachusetts’in hikâyesi, bir askerî kayıt değil vicdan muhasebesi gibi akıyor. Matthew Broderick’in Albay Shaw’ı kararlı bir komutan, Denzel Washington ise ödüllü performansıyla belleğe kazınan bir asker.

1. The Bridge on the River Kwai (1957) — David Lean, savaş esirlerine ray döşetilen bir orman köprüsünü, onur ve saplantı üzerine kurulu bir dramaya çeviriyor. Alec Guinness’in Albay Nicholson’ı, itaat ile gurur arasındaki çizgide yürürken, kahramanlık algısı tersyüz oluyor.

1. Ran (1985) — Akira Kurosawa, Kral Lear’ı 16. yüzyıl Japonya’sına taşırken Tatsuya Nakadai’nin Hidetora’sını, krallığını üç oğlu arasında paylaştıran ama barışı sağlayamayan bir savaş ağası olarak resmediyor. Renklerin, kostümlerin ve sessizliğin bile konuştuğu devasa savaş sahneleri, görkemi trajediye dönüştürüyor.

1. Lawrence of Arabia (1962) — David Lean, çölü başlı başına bir karaktere çeviriyor; Peter O’Toole, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı’ya karşı Arap kabilelerini birleştirmeye çalışan T.E. Lawrence’ı büyüleyici bir gelgitle oynuyor. Film, efsane yaratmanın insanı nasıl parçaladığını anlatan bir karakter incelemesi kadar, sinemanın ölçeğini tanımlayan bir başyapıt.

İzleyici için kısa rehber

Bu filmler, salt tarih dersi değil; bugün hâlâ sarsan seçimler ve bedeller anlatıyor. Savaşın ortasında sessizlik, bir sarayın içinde yankılanan yalnızlık ya da bir sokağın köşesinde başlayan intikam duygusu, perdenin dışına taşıyor.