Ameliyathanede yeni göz: Yapay zekâ milimlik hatayı nasıl önledi?
Londra’daki NHNN’de mayısta yapılan beyin tümörü ameliyatında yapay zekâ, canlı görüntü analiziyle sinir ve damarları işaretleyerek cerrahlara rehberlik etti; hasta bir hafta içinde gözlük ve baston olmadan yürümeye başladı.
University College London Hospitals NHS Foundation Trust’a bağlı National Hospital for Neurology and Neurosurgery’de (Londra) mayıs ayında yapılan bir beyin tümörü ameliyatında yapay zekâ, cerrahlara canlı görüntü analiziyle rehberlik etti.
Ameliyat Londra’da yapıldı
Ameliyat, University College London Hospitals (UCLH) bünyesindeki National Hospital for Neurology and Neurosurgery’de (NHNN) gerçekleştirildi.
Yetkililer, bunun bir beyin tümörünü çıkarmak için yapay zekânın başarıyla kullanıldığı ilk vaka olduğunu açıkladı.
Sistem ne yaptı?
Yapay zekâ, ameliyat kamerasından gelen görüntüyü anlık olarak analiz etti ve farklı anatomik yapıları renklerle kodladı. Böylece cerrahlar korunması gereken sinir ve kan damarlarını operasyon sırasında daha net ayırt etti.
Sistem ayrıca cerrahi aletleri ve aletlerle dokular arasındaki etkileşimleri takip edebiliyor. Bu sayede özellikle hassas adımlarda ek bir görsel kontrol katmanı sağlandı.
Sistem, aynı hastanede daha önce yalnızca araştırma amaçlı kullanılıyordu. Bu operasyonla ilk kez gerçek bir hastanın beyin tümörünün çıkarılmasında aktif rol aldı.
Sinir ve damarlar renklerle işaretleniyor
Alet–doku teması anlık izleniyor
Ameliyat anında (intraoperatif) görüntü analizi yapılıyor — ameliyat sırasında kamera görüntüsünün bilgisayar tarafından incelenmesi
Tümörün yeri ve risk
Hastanın hipofiz bezindeki 11 milimetrelik tümör, görmeyi sağlayan sinirlerin ve büyük damarların hemen yanındaydı. Bu bölgede yalnızca 1 milimetrelik bir sapma bile körlüğe, felce veya ölüme yol açabilecek kadar risk taşıyor.
Doktorlar 2024’te tanı koyduğunda başlangıçta yakın takip yolunu seçti. Ancak ilerleyen dönemde hastada ciddi hormon dengesizliği ve belirgin görme bozukluğu gelişti.
Hekimlere göre ameliyat edilmezse görme kaybı riski yüksekti.
Sonuç: Görme düzeldi, hızlı toparlanma
Ameliyatın ardından Rhys Hibbert’ın görme sorunları büyük ölçüde düzeldi. Uyanır uyanmaz odadaki nesneleri net gördüğünü anlattı.
Bir hafta içinde gözlük veya baston olmadan yürümeye başladı. Daha sonra müşteri hizmetleri yöneticisi olarak işine geri döndü.
Neden önemli?
Ameliyat sırasında gerçek zamanlı görsel işaretleme, milimetrelerle karar verilen beyin cerrahisinde ek bir güvenlik katmanı sunuyor. Kritik yapıların anlık görünür olması, cerrahın riskli alanlardan uzak durmasına yardımcı oluyor.
Sık Sorulan Sorular
Uygulama nerede ve ne zaman yapıldı?
Londra’daki National Hospital for Neurology and Neurosurgery’de mayıs ayında.
Sistem ne yapıyor?
Ameliyat kamerası görüntüsünü anlık analiz edip sinir ve damarları renklerle işaretliyor; alet–doku temasını takip ediyor.
Bu vaka neden dikkat çekici?
Hastane, beyin tümörünün çıkarılmasında yapay zekânın başarıyla kullanıldığı ilk örnek olduğunu açıkladı.
Bu haber işinize yaradı mı?
