Şimdiye kadarki en genç gezegen keşfedildi: 1 milyon yaşından küçük.

Şili'deki Universidad Diego Portales'te doktora yapan Andrea Bernardi liderliğindeki ekip, Hawaii'deki W. M. Keck Gözlemevi'nin yıllar önce topladığı koronagraf verilerini tekrar analiz ederek Elias 2-24 sistemine odaklandı.

Çalışma, şimdiye kadar bilinen en genç ötegezegen rekorunu 5 milyon yıldan 1 milyon yılın altına çekti.

Elias 2-24 b, Dünya'dan yaklaşık 450 ışık yılı uzaklıktadır. Gezegen, ana yıldızı Elias 2-24'ün çevresindeki yoğun gaz ve toz diskinin içinde hâlâ hareket ediyor. Bu durum, gezegenin doğum sürecinin henüz bitmediğini gösteriyor.

Jüpiter'e yakın kütledeki bir gezegenin bu kadar kısa sürede nasıl oluşabildiği, mevcut gezegen oluşum modelleri için büyük bir soru işareti.

Önceki rekor 5 milyon yıl idi

Bu keşiften önce "en genç ötegezegen" unvanı, yaşları 5 milyon yılın üzerinde olan dört farklı gezegen arasında paylaşılıyordu. Yeni bulunan Elias 2-24 b bu rekoru belirgin bir farkla kırdı.

Şili'deki Instituto de Estudios Astrofísicos'tan Lucas Cieza, önceki genç gezegenlerin bile mevcut modellerle açıklanmasının zor olduğunu, bu keşfin modellerde hâlâ eksik süreçler olduğunu gösterdiğini belirtti.

Diskteki boşluk işaret etti

Elias 2-24 yıldızının çevresindeki disk, ALMA ve Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskobu (VLT) gözlemleriyle daha önce incelenmişti. Bu çalışmalarda diskte belirgin bir boşluk tespit edilmişti. Gökbilimciler, bu boşluğun bir gezegenin çekim etkisiyle açılmış olabileceğini öngörmüştü.

Keck Gözlemevi koronagraf verilerini inceleyen ekip, şüphelenilen noktada bir cisim buldu. Andrea Bernardi, "Gezegenler diskteki boşlukların içinde bulunmalı, çünkü bu boşlukları onlar yaratıyor" diyerek tespitin teorik beklentiyle uyumlu olduğunu vurguladı.

Arşiv verisi, yeni keşif getirdi

Araştırmacılar, yedi farklı yıldızın diskini incelemek amacıyla Keck'in koronagraf arşivinden yararlandı. Amaç, disk boşluklarının içinde oluşmakta olan gezegenlerin doğrudan görünüp görünmediğini test etmekti. Elias 2-24 b'nin tespiti, bu yöntemin genç gezegenleri ortaya çıkarma potansiyelini kanıtladı.

Keşif, yeni bir gözlemden değil, yıllardır arşivde duran verilerin yeniden incelenmesinden çıktı.

Roman Uzay Teleskobundan büyük beklenti

Mevcut teleskoplar, gezegenlerin en erken oluşum dönemlerini gözlemlemede yetersiz kalıyor. Bilim insanları, NASA'nın 30 Ağustos'ta fırlattığı Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun bu alanda köklü bir değişiklik yaratacağını öngörüyor. Roman, uzaya gönderilen en gelişmiş koronagraf sistemlerinden birini taşıyor.

Bu teknoloji sayesinde yıldız ışığının arkasında saklı sönük gezegenlerin doğrudan görüntülenmesi çok daha kolay olacak. Araştırmacılar, Elias 2-24 b'nin mevcut teleskopların algılama sınırında olduğunu, yeni nesil araçlarla benzer keşiflerin daha kolay gerçekleştirilebileceğini belirtiyor.