Son Dakika
Webtures Kurucusu Kaan Gülten: “Beş Yıl Öncesine Göre Aynı Ekiple Beş Kat Büyüklükte İş Yapıyoruz9 saat önceKuyruklu yıldızlar yaşamın yapı taşlarını Dünya'ya getirmedi, yok etmiş olabilir10 saat önce450 milyon yıllık fosilde yumuşak doku bulundu10 saat önceApple, 200 bin kişilik yapay zekâ sağlık çalışmasını başlattı11 saat önceEvrenin ilk saniyelerinde madde-antimadde simetriyi bozmuş olabilir11 saat önceApple TV film ve dizilerine işaret dili seçeneği ekleniyor11 KasımSinema Tarihine Yön Veren En İyi 10 Komedi Filmi11 KasımFizikçiler zaman yolculuğu paradokslarını önleyecek bir kütleçekim modeli önerdi, ama model henüz kararlı değil11 KasımGTA 6, PlayStation ve Xbox mağazalarında ön sipariş rekoru kırdı11 KasımAkıllı gözlüklerin karanlık yüzü: gizlilik, sağlık ve günlük kullanımın bedeli11 Kasım
BilimYayın: 2 dk okuma

Evrenin ilk saniyelerinde madde-antimadde simetriyi bozmuş olabilir.

İki fizikçi, evrenin ilk dakikalarında elektron ve pozitron kütlelerinin eşit olmaması durumunu simüle ederek, madde-antimadde simetrisinin erken evrende bozulmuş olabileceğini gösterdi. Bulgular, Hubble gerginliği ve madde baskınlığı gibi çözülememiş sorunlara ışık tutuyor.

Hüseyin GülbahçeYayın: Paylaş
Erken evrende madde ve antimadde parçacıklarının farklı kütlelerle simüle edildiği bir görselleştirme, simetri bozulmasını gösteriyor.
İki fizikçi, evrenin ilk dakikalarında elektron ve pozitron kütlelerinin eşit olmaması senaryosunu modelleyerek madde baskınlığının kökenini aydınlatıyor. · Temsilî görsel — yapay zekâ ile üretildi
Bilim • Ajans DijitalOkumaya başla405 kelime

Evrenin ilk dakikalarına bir simülasyon penceresi açıldı

Amerikan fizikçisi ve ortağı, evrenin doğumundan sadece birkaç dakika sonra gerçekleşen Büyük Patlama nüklö sentezini bilgisayar modelleriyle yeniden oynattı. Elektron ile pozitron kütlesi arasındaki eşitlik bozulursa hangi elementlerin ne oranda oluşacağını hesapladılar.

Elde ettikleri sonuç, 13,8 milyar yıl önceki evrende bugünkü fizik yasalarının tam olarak geçerli olmayabileceğine işaret ediyor.

Madde-antimadde eşitliği üç temel varsayıma dayanır

Kuantum alan teorisine göre her parçacığın bir de antiparçacığı, yani yükü zıt, kütlesi aynı olan bir eşi vardır. Elektron ile pozitron bu çiftin en bilinen örneğidir. Bu eşitlik üç dayanağa bağlıdır: evrenin her yerinde ve her hızda fizik yasalarının aynı olduğunu varsayan Lorentz invariansı, bilginin sonsuz hızda iletilemeyeceğini savunan yerellik ilkesi ve enerjinin sıfırın altına inemeyeceği varsayımı.

Bu varsayımlardan herhangi biri sarsılırsa, parçacık-antiparçacık simetriyi de sarsar.

Simülasyon, gözlemlenen helyon oranıyla uyumlu çıktı

Araştırmacılar, elektron ve pozitron kütlelerinin birbirinden farklı olduğu senaryoları test etti. Teorik tahminler, bugünkü evrende ölçülen %24,6 helyon-4 kütlesi oranıyla karşılaştırıldı. Sonuç çarpıcıydı: Kütleler tam eşit olmasa bile, gözlemlenen hafif element oranları teorik modellerle uyuşuyordu.

Bu, madde-antimadde simetriyi evrenin ilk saniyelerinde bozulmuş olabileceği, yani fizik kurallarının zamanla değişebileceği anlamına geliyor.

Evrenin ilk saniyelerinde madde-antimadde simetriyi bozmuş olabilir

"Bunun, fizik yasalarının evrenin derin geçmişinde ve uzak gelecekte bugünden tamamen farklı olabileceği, hatta canlı ve evrimleşen bir yapıda olabileceği anlamına gelebilir."

Madde baskınlığı ve Hubble gerginliği için bir aday açıklama

Çalışmanın odağı bu değildi ancak modeller, evrenin neredeyse tamamen maddenin oluştuğunu, antimaddenin ise neredeyse yok olduğunu açıklayabilecek bir mekanizma da gösterdi. Ayrıca, evrenin genişleme hızını ölçen farklı yöntemlerin çelişkili sonuç verdiği "Hubble gerginliği" sorununa da olası bir çözüm yolu açtı.

Reklam

Eğer erken evrende parçacık kütleleri bugünkü değerlerden farklıysa, kosmik mikrodalga ışınımından ve süpernovadan yapılan genişleme ölçümleri arasında oluşan fark doğal bir sonuç olur.

Çalışmanın sınırları ve açık sorular

Araştırma, simetri kırılımının *olduğunu* kanıtlamıyor; *olabileceğini* ve bu durumun mevcut gözlemlerle çelişmediğini gösteriyor. Model, sadece elektron-pozitron çifti için test edildi; diğer parçacık çiftlerinde benzer kırılım olup olmadığı bilinmiyor.

Ayrıca, simetri kırılımının neden ve nasıl gerçekleştiğini açıklamak için yeni bir teorik çerçeve gerekiyor. Bu sorular, gelecek çalışmalara ve daha hassas kosmik gözlemlere bırakılıyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu çalışma, fizik yasalarının değiştiğini kanıtladı mı?

Hayır. Çalışma, erken evrende simetri kırılımının *mümkün* olduğunu ve bu durumun mevcut gözlemlerle uyumlu olduğunu gösteriyor. Kanıt değil, olasılık sunuyor.

Elektron ve pozitron kütlesi farkı ne kadar olabilir?

Çalışma spesifik bir sayı vermekten ziyade, kütlelerin "tam eşit olmasa bile" gözlemlerin açıklanabildiğini gösteriyor. Hassas sınırlar için daha fazla veri gerekiyor.

Bu bulgu Hubble gerginliğini çözer mi?

Potansiyel bir açıklama yolu sunuyor ama henüz çözüm değil. Modelin genişleme hızı ölçümlerindeki farkı ne derece kapatabileceği test edilmeli.

Diğer parçacıklar için de geçerli mi?

Çalışma sadece elektron-pozitron çiftini inceledi. Kuarklar, nötronlar ve diğer parçacıklar için benzer testler henüz yapılmadı.

Reklam

Bu habere tepkiniz

Bu haber işinize yaradı mı?

İlgili haberler Tümünü gör

ile yayında