Bu bölümde
- 01Yeni kurulan şirketlerin yaklaşık yüzde 90’ı ilk on yılda kapanıyor; bu oran 'bırak ve başla' mesajını tek başına çürütmeye yetiyor.
- 02Başarı hikâyeleri buzdağının yalnızca ucunu gösteriyor; aile desteği, sigorta, doğru ağ ve borçlanma kapasitesi suyun altında kalıyor.
- 03Tavsiyeyi almadan önce 'kim destek olurdu, bu ayrıcalık bende var mı, anlatılan kaçıncı deneme' gibi üç somut soru sormak işe yarıyor.
- 04Bağlam eklemek hikâyeyi 'ilham verici' olmaktan çıkardığı için ayrıcalık muhasebesi şimdilik marjinal kalıyor.
Bu bölümde konuşulan haberler
Bölüm akışı
Bu bölüme soryeni
Konuşma metnine dayanarak cevaplar; dayandığı anlar saniyesiyle gelir, dokununca oradan çalar.
Konuşma metni
FikriFikriye
Ajans Dijital'e Hoşgeldiniz. Bugün elimizde tek bir haber var ama o haber, son zamanlarda sosyal medyada herkesin ağzına yapışan bir cümleyi hedef alıyor: 'İşini bırak, kendi şirketini kur.' Sen bu cümleyi duyduğunda ilk ne hissediyorsun?
Doğrusu ilk duyduğumda hâlâ, ikinci duyduğumda kuşku, üçüncüde ise 'burada bir şey eksik' hissi. Çünkü tavsiye sahibi 'ben yaptım, sen de yap' diyor ama neyi yapıp neyi atladığını söylemiyor.
Yani klasik 'su üstündeki kısım' meselesi. Yeni kurulan şirketlerin yaklaşık yüzde doksanı ilk on yılda kapanıyor; bu rakam başlı başına bir uyarı değil mi?
Kesinlikle. On kurucudan dokuzu başarısız oluyor; demek ki bize anlatılan o 'başaran' kişi, aslında denemelerin arasından sıyrılan tek örnek. Bu örnek, istatistiği yansıtmıyor, istatistiğin istisnası.
Bir dakika, ben burada takıldım. Kurucu olmayı deneyen herkesi saymıyoruz bile; denemek isteyip de başlayamayanları da eklersek, o cesaret dedikleri şey neredeyse sıradan bir lüks gibi görünmeye başlıyor.
Bence tam da oraya geliyoruz. Yazarın dediği şey şu: girişimcilik bir irade meselesi değil, bir ayrıcalık hesaplaşması. Sağlık sigortası, kira yardımı, borç öteleme imkânı, doğru zamanda doğru tanışma... Bunlar olmadan o cesareti göstermek, başkalarının cebiyle gösteriş yapmak gibi.
Konuşmanın tamamı (7 replik daha)
Buzdağı benzetmesi de burada işe yarıyor sanırım: görünen kısım 'istifa ettim, kurdum, kazandım'; suyun altı ise aile desteği, birikim, tanıdık. Avantajı fark etmek, engeli fark etmek kadar kolay değil çünkü avantaj acıtmaz, akılda kalmaz.
Aynen. Yazar da kendi kariyerini anlatırken aslında bunu itiraf ediyor: gazetecilikten yazılıma, oradan iletişime geçmiş ama altına bir ayrıcalık notu eklemeden aynı cümleleri söylemeyeceğini söylüyor. Bu, en azından dürüst bir tavsiye.
Peki biz dinleyici olarak ne yapalım? Üç soru var: başarısızlıkta kim destek olurdu, aynı güvenlik ağı bende var mı, bu tavsiye hangi ayrıcalığı görünmez kılıyor. Bir de 'anlatılan kaçıncı deneme' sorusu. Bu sorular, indirgemeci 'bırak ve başla'ya karşı küçük bir savunma hattı gibi.
Evet, ama şunu da eklemek gerek: ayrıcalık muhasebesi yapmak, hikâyeyi 'ilham verici' olmaktan çıkarıyor. Bu yüzden de LinkedIn akışında hâlâ bağlamsız, parlak cümleler dolaşıyor. Yani bireysel olarak bu soruları sormak senin elinde; tür olarak değişmesi ise daha uzun bir mesele.
Özetle: tavsiyeyi dinle ama hemen uygulama. Önce haritanın eksik kenarını sor. İlham güzel şeydir, karar başka şey.
Bu arada, az önce 'ayrıcalık görünmez kalıyor' dedik ya, bu sadece kariyer tavsiyelerinde değil, sağlık ve afet haberlerinde de karşımıza çıkıyor. Birazdan o tarafa da geçeceğiz, çünkü orada da aynı buzdağı mantığı işliyor: görünen kayıp değil, görünmeyen hazırlık.
Yani bu akşam senden ricamız şu: ertesi gün sosyal medyada birinin 'bırak ve başla' dediğini gördüğünde, o üç soruyu gerçekten sor. Cevaplar seni yola çıkarmazsa belki de çıkmamalısın. Ajans Dijitali Takip Etmeyi Unutmayın!