100 yıldır başka tür sanılan kurbağa sonunda adını aldı.

Ron, Ekvador'da 19. yüzyılda toplanmış ve Londra Doğa Tarihi Müzesi'nde (NHM) saklanan orijinal örnekleri — bilimde "type" (tür örneği) denen referans numuneleri — masaya yatırdı. Bu örnekleri, Ekvador Chocó ormanlarındaki canlı kurbağa popülasyonlarıyla karşılaştırdı.

Ekip şu sonuca vardı: Eski örnekler yanlışlıkla başka bir türe bağlanmıştı. Onlarca yıldır düzenli olarak görülen ve kayıt altına alınan kurbağa, kendi bilimsel adını hiç alamamıştı.

"Bu kadar yaygın bir türün onlarca yıl boyunca yanlış ad altında fark edilmemesi, bilimsel adların doğadaki canlı popülasyonlarla doğru eşleştirilmesinin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor." — Jhael Ortega, Virginia Tech doktora öğrencisi ve çalışmanın yazarlarından

Tanımlanan tür kim?

Pristimantis milpe, bilim insanlarını şaşırtan bir özelliğe sahip: Yeni tanımlanan türler genellikle küçük alanlarda yaşayan, nadir canlılar olur. Bu kurbağa ise tam tersi; yaygın, bulunması nispeten kolay ve geceleri kendine özgü çağrısıyla fark edilen bir tür.

Bilinen yaşam alanı, batı Ekvador ve güney Kolombiya'daki Chocó ormanlarını kapsıyor. Toplamda 67.000 kilometrekareden fazla bir alana yayılıyor. Deniz seviyesinden 1.200 metre yüksekliğe kadar olan ormanlarda yaşayabiliyor.

Yerel adıyla "Cutín de Milpe" olarak da bilinen Milpe Robber Frog, gece aktif. Erkekler orman zemininin birkaç metre üzerindeki çalı ve bromeliad (tropik epifit bitkiler) yapraklarından bağırıyor. Çağrıları yüksek ve belirgin; sesi bir "tıkırtı"ya benzetiliyor.

Dişi ve erkekler görünüş olarak da ayrışıyor. Dişilerin kasık ve uyluk bölgesinde siyah beneklerin yanında turuncu ya da açık mavi tonları görülebiliyor. Erkeklerin rengi ise daha düzgün ve tekdüze.

Neden önemli?

Keşif, doğa tarihi koleksiyonlarının güncelliğini koruduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Onlarca, hatta yüzyıllarca saklanan numuneler, araştırmacılara eski sınıflandırmaları yeniden değerlendirme, fiziksel özellikleri karşılaştırma ve önceki bilim insanlarının cevaplayamadığı soruları çözme olanağı tanıyor.

Bu çalışmada 19. yüzyıl müze örnekleri, modern saha gözlemleriyle birleştirildi ve Pristimantis milpe'nin ayrı bir tür olarak tanınması gerektiği kanıtlandı.

Bölge, biyoçeşitlilik açısından özellikle hassas ve koruma açısından öncelikli sayılan Chocó ormanları içinde kalıyor. Yani yeni tanımlanan bu kurbağa, insanların onlarca yıldır tanıdığı ama bilimsel olarak doğru sınıflandıramadığı bir tür olarak hem taksonomiye hem de bölgenin koruma çalışmalarına ışık tutuyor.

Bundan sonra ne olacak?

Araştırma ekibi, müze koleksiyonlarıyla modern saha çalışmalarını birleştirmeye devam edeceklerini belirtiyor. Pristimantis milpe'nin tanımlanması, benzer "gizli" kurbağa türleri için de bir yol haritası sunuyor: Yaygın görülen türlerin bile eski örneklerle karşılaştırılmadan doğru sınıflandırılamayabileceğini gösteriyor.

Ancak çalışmanın odağı daha geniş bir soruya da işaret ediyor: Biyoçeşitlilik hakkında ne kadar az şey bildiğimiz. Araştırmacılar, yaygın ve geniş alanlara yayılmış hayvanların bile sürprizler barındırabileceğini ve bu sürprizlerin ancak tarihi koleksiyonlarla modern gözlemlerin yan yana getirilmesiyle çözülebileceğini vurguluyor.

Çalışmanın tam metni ZooKeys dergisinde erişime açık; ancak türün koruma statüsü veya nüfus eğilimleri hakkında ek bir değerlendirme yayımlanıp yayımlanmayacağı henüz netleşmedi.